Wadlopers en Buffels

GTW's en Lints

Titel: Wadlopers en Buffels, GTW's en Lints
Auteur: Peter van der Meer
ISBN: 9789060133460
Uitgeverij: De Alk bv ©2013 - www.alk.nl
Omvang: 152 pagina's, A-4 formaat, harde kaft
Illustraties: vele honderden in kleur
Prijs: € 27,90

In de reeks Hondenkoppen en Blauwe Engelen & Rode Duivels zou het bij de Alk verschenen boek De Wadlopers en Buffels, GTW's en Lints in zekere zin een vervolg op deze boekenserie genoemd kunnen worden. De dieseltreinen van NS uit de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw, ook bekend als DH en DM ?90, zijn inmiddels helemaal en grotendeels van het spoortoneel verdwenen, maar leven onverminderd voort in de herinnering van mening spoorliefhebber. Zoals de blauwe engelen in de jaren '50 het voortbestaan van treindiensten op diesellijnen verzekerden, zo deed het DH-materieel dat in de jaren '80.

De GTW?s en Lints, de moderne dieseltreinen uit de 21ste eeuw en rijdend voor de nieuwe spoorwegmaatschappijen Arriva, Veolia, Breng en Syntus, hebben het aanzien van de diesellijnen letterlijk en figuurlijk geheel veranderd. Dit boek geeft een compleet beeld van de ontwikkelingen en lotgevallen van al dit dieselmaterieel en toont het op de mooiste trajecten van Nederland. Hieruit blijkt wel dat er voor de nieuwere treinen nog niet veel gebeurd lijkt te zijn, maar gezien de relatief kortlopende concessies zijn bijvoorbeeld de Lints in de Achterhoek na 10 jaar al weer grotendeels verdwenen.


Het boek begint met een inleidende beschrijving van het materieel en de inzet, gevolgd door een fotoreis door de tijd, een rit van 1981 naar het heden waarbij de foto's per lijn gerangschikt zijn. Elke lijn komt meerdere malen aan bod, steeds met ander materieel. Soms plaatst de auteur een foto van heden en verleden om te tonen hoe een bepaalde situatie veranderd is. Ook zaken als onderhoud, verbouwingen, ongevallen en sloop komen aan bod, hoewel het laatste onderwerp maar mondjesmaat aanwezig is. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat veel materieel een tweede leven begon in landen als Polen, Roemenie en Argentinië. Hierna volgt een weergave van de gemengde inzet van de verschillende materieeltypen. Het boek pretendeert niet compleet te zijn, dat is ook onmogelijk gezien de vele voorvallen die met dit materieel zijn voorgekomen.

Allereerst komen de Wadlopers aan bod. Deze werden door NS besteld ter vervanging van de tot op de draad versleten rode diesels die al vanaf 1954 in dienst waren. Ook zou hiermede direct de serie plan U kunnen worden vervangen. Vanaf 1981 stroomde dit materieel in hoewel een deel van het oude materieel voorlopig nog niet naar de sloop verdween. De wadlopers deden dienst tot 28 februari 2008, waarna de gehele serie 3100 en 3200 naar de voornoemde landen werd geëxporteerd.

In het volgende hoofdstuk zijn de Buffels aan de beurt, die vanaf maart 1996 met de komst van de 3401 als eerste stel in dienst kwamen, voornamelijk ter vervanging van de laatste 25 DE2-en en 41 plan U-stellen. Het hoofdstuk gaat in op de inzet van de Buffels bij Ns en de verhuur aan andere vervoerders als Syntus en NoordNed die in de loop van 1999 en 2000 een aantal diesellijnen van NS overnamen. Bij het ter perse gaan van het boek in 2013 beschikte NS nog over 21 rijvaardige Buffels. Ze zijn bestemd voor de lijnen Zwolle-Kampen en Zwolle-Enschede. De rest van de serie staan terzijde. Gezien de jonge leeftijd is verkoop een serieuze optie.

Het volgende hoofdstuk behandelt de voor Arriva, Veolia, Breng en Connexxion bestemde GTW's, Hierna is het de beurt aan de Lints, een tweedelig treinstel met diesel mechanische aandrijving. Deze aandrijving is alleen mogelijk met lighttrain en laat zich vergelijken met de aandrijving van een vrachtauto met versnellingsbak.
Hierna volgt een hoofdstuk over de inzet van het materieel waarbij ook een uitgebreid materieeloverzicht wordt geplaatst alsmede bouwtekeningen van het materieel van de buitenkant en interieur.
Het grootste hoofdstuk volgt dan, de reis door de tijd met alle materieelsoorten nog eens op een rijtje, geïllustreerd met vele kleurenfoto's. Uiteraard hierbij ook prachtige plaatjes van de inscheping van de stellen naar verre oorden van de hand van Rob van Ee, en een kijkje over de grens naar de inzet van het materieel aldaar met foto's van Marcel van Ee.

Voor de liefhebbers van dieselmaterieel is dit weer een boek van onschatbare waarde met veel informatie en fraai fotowerk. Wederom een aanrader.

Ruurd Berendes
Boekrecensies