Sporen rond de Lange Jan

De geschiedenis van station Amersfoort en halte De Vlasakkers

Titel: Sporen rond de Lange Jan
Auteur: G.A. Russer
ISBN: 97 8908 7880 200
Uitgeverij: Koninklijke BDU ©2008 - www.bduboeken.nl
Omvang: 228 pagina's, 21x21 cm, harde kaft
Illustraties: meer dan 100 foto's, alle in zwart/wit
Prijs: € 22,50

Sporen rond de Lange Jan behandelt de rijke geschiedenis van Amersfoort als spoorwegknooppunt, zowel voor het reizigers- als het goederenvervoer. Het knooppunt dat al meer dan 140 jaar bestaat, bracht in de stad een groot aantal voorzieningen tot stand. De geschiedenis van het ontstaan, de ontwikkeling, bloei en ook het verval van deze voorzieningen komt in woord en vooral in beeld uitvoerig aan bod. Achtereenvolgens worden de spoorlijnen, de stations, de loco-motievendepots, het rangeercomplex met de goederendienst, de omvangrijke wagenwerkplaats en de gasfabriek op het werkplaats-terrein uitgebreid belicht. Ook wordt de infrastructuur en het seinwezen behandeld. Het laatste hoofdstuk over de halte Amersfoort De Vlasakkers, die een belangrijke functie had in de Tweede Wereldoorlog en de jaren daarna, completeert de tekst.


Sporen rond de Lange Jan behandelt de rijke geschiedenis van Amersfoort als spoorwegknooppunt, zowel voor het reizigers- als het goederenvervoer. Het knooppunt dat al meer dan 140 jaar bestaat, bracht in de stad een groot aantal voorzieningen tot stand. De geschiedenis van het ontstaan, de ontwikkeling, bloei en ook het verval van deze voorzieningen komt in woord en vooral in beeld uitvoerig aan bod. Achtereenvolgens worden de spoorlijnen, de stations, de locomotievendepots, het rangeercomplex met de goederendienst, de omvangrijke wagenwerkplaats en de gasfabriek op het werkplaatsterrein uitgebreid belicht. Ook wordt de infrastructuur en het seinwezen behandeld. Het laatste hoofdstuk over de halte Amersfoort De Vlasakkers, die een belangrijke functie had in de Tweede Wereldoorlog en de jaren daarna, completeert de tekst.

Het unieke fotomateriaal in combinatie met de gedegen toelichting biedt een bijzondere visuele dimensie en ontsluit een schat aan informatie. Het beschreven tijdvak bestrijkt de periode vanaf de komst van de NCS in 1863 tot het einde van de stoomtijd en het begin van de elektrische tractie in en rond Amersfoort. Veel fotomateriaal is er van het treinmaterieel dat van stoomtrein tot stroomlijn ontwikkelde. We zien de uitgebreide perrons en stationsgebouwen, waarbij de huidige Prefabgebouwtjes waarbij de reiziger in weer en wind staat verbleken. Het boek toont ook krantenknipsels waarin de toestand van het land in oorlogstijd beschreven wordt, maar ook de plaatjes van spoorbruggen waarbij men zich een goed beeld van de omgeving kan vormen zijn een attractie op zich.

Wie dit boek leest kan alleen maar verzuchten dat we een land en spoorbedrijf hadden om trots op te zijn. Het is triest om te zien hoe het materieel er bij stond in bezettingstijd, maar wat een vakmanschap en doorzettingsvermogen was er aanwezig om het treinbedrijf na de oorlog weer op te bouwen tot wat het nu is. Het boek bestaat uit zeven hoofdstukken, waarna een aantal bijlagen volgt waaronder een overzicht van spoorwegplannen, 25 jaar goederentreindienst, seinhuizen en seinposten, literatuurlijst, verkortingen en afkoringen en de medewerkers die aan het boek hebben meegewerkt, alsmede de fotoverantwoording.

G.A. Russer kreeg bij het samenstellen van het boek grote steun van de kant van een aantal Fondsen in de provincie Utrecht die bijdroeg in de kosten van de langdurige onderzoeken. Verder werd veel hulp verkregen van archiefbeheerders van N.S. en het Nederlands Spoorwegmuseum. Auteur publiceerde vele malen over de Nederlandse railhistorie. Eerder verschenen van zijn hand in de Schaffelaarreeks: Sporen over de Veluwe en Amersfoort-Kesteren ,'n veelbesproken spoorlijn. Momenteel is een nieuwe, sterk uitgebreide versie van het laatstgenoemde boek in voorbereiding. Voor de totstandkoming van Sporen rond de Lange Jan deed de auteur opnieuw uitgebreid onderzoek en stuitte daarbij op onbekend archiefmateriaal dat in deze uitgave verwerkt is. Voor de liefhebber van dit spoorbedrijf zal dit boek dan ook zeker een aanvulling in de boekenkast betekenen net als het boek over de Kippenlijn van dezelfde Uitgeverij.

Ruurd Berendes
Boekrecensies