Excuses voor het ongemak

Dagboek van een treinreiziger

Titel: Excuses voor het ongemak
Auteur: Kees Volkers
ISBN: 90 5994 022 9
Uitgeverij: Aprilis ©2003
Omvang: 222 pagina's, 12.5x20 cm, paperback
Illustraties: diverse tekeningen
Prijs: € 14,95
De Nederlandse spoorwegen hebben de laatste jaren niet de beste reputatie opgebouwd: nadat de overheid het staatsbedrijf afstootte is het er niet echt beter op geworden: een uitgewoond spoornet, treinen met vierkante wielen, dofgepoetst door het dagelijks verwijderen van graffiti, vervuilde stations waar braaksel, rochels, uitgetrapte peuken en urine uw deel zijn, urenlange vertragingen, overspannen conducteurs of helemaal geen conducteurs, agressie in de trein, rokende en scheldende niet betalende passagiers, onveilige stations met dreigend kijkende allochtonen, waaronder Marokkanen die de omroepinstallatie van de trein saboteren en vervolgens discriminerende teksten door de trein scanderen (Hoorn), en een steeds verder bezuinigende minister. Aan de andere kant de NS met steeds weer een nieuwe directeur die maar roept dat het steeds beter wordt, en ondertussen weer een dubbele prijsverhoging doorvoert. Hij heeft het dan echter niet over de problemen van de reiziger, maar de komst van een nieuw treinstel, of de verbetering van de punctualiteit van 82.1 naar 82.2 %. Als we de kranten moeten geloven zou alleen de grootste waaghals nog in een trein stappen.


Maar niets is minder waar: dagelijks reizen nog anderhalf miljoen mensen met de trein. Hoe is dit te rijmen met het beeld dat we in de media voorgeschoteld krijgen? Journalist en openbaar vervoergebruiker Kees Volkers besloot een eigen onderzoek te beginnen. Een jaar lang hield hij een dagboek bij: van juli 2002 tot juli 2003. Hierbij noteerde hij alles wat hem opviel, waar hij zich aan ergerde in positieve en negatieve zin. Houten–Utrecht was hierbij zijn stamtraject. In deze periode zat hij in 251 treinen, en gedroeg zich niet anders dan normaal. Zijn eigen bevindingen vergeleek hij met de berichtgeving in de media. Het resultaat werd de nu door Aprilis Zaltbommel uitgeven pocket met een persoonlijk, maar voor velen herkenbaar en soms hilarisch verslag van het wel en wee van een treinreiziger anno 2003.

Aan het boek ligt geen wetenschappelijk onderzoek ten grondslag. Auteur geeft ook geen oplossing voor de aangetroffen problemen, het boek is wat het zegt te zijn: een dagboek, en niet meer dan dat. Omdat een treinreiziger ook van aanvullend openbaar vervoer afhankelijk is, worden ook de ervaringen met tram, bus en metro vermeld. Zijn grootste ergernissen in het openbaar vervoer zijn vertragingen en gebrek aan informatie, het onoverzichtelijke busstation van Utrecht en de steeds wisselende plaats van de trein naar Houten op station Utrecht. Het openbaar vervoer in Friesland is voor hem een positieve ervaring. Hij deed daar een elfstedentocht per openbaar vervoer.

Een lekker leesbaar boek van een willekeurige klant waarvan er dagelijks vele honderdduizenden in een openbaarvervoermiddel stappen. Het boek is in dagboekvorm opgesteld, dus met vermelding van data en verluchtigd met een aantal leuke cartoons.

Ruurd Berendes
Boekrecensies