Metrotrams

50 jaar Stadtbahnnetten en materieel

Titel: Metrotrams
Auteur: Herman van 't Hoogerhuijs
ISBN: 9789059611757
Uitgeverij: De Alk B.V. © 2016 - www.alk.nl
Omvang: 144 pagina's, A-4 formaat, gebonden
Illustraties: ± 200 in kleur, enkele in zwart-wit
Prijs: € 29,90

Met het boek metrotrams verscheen er een nieuwe uitgave van mijn goede vriend, de onvolprezen Herman van 't Hoogerhuijs. In zijn uitgave 'Trams vervelen nooit' van 2010 nam hij al twee hoofdstukken op over de Stadtbahnen en interlokale trams die zijn warme belangstelling genieten. Het laatste onderwerp kon hij uitvoeriger behandelen in zijn werk 'Tussen stad en land' (2012).

Toch bleef het verlangen bleef een apart boek uit te brengen over de Stadtbahnen, een algemene term voor tramsystemen die dusdanig gemodificeerd zijn dat zij de prestaties van een metronet kunnen benaderen. Na een lange voorbereidingstijd, waarbij Herman ondersteuning kreeg van terzake kundige fotografen kwam dit boek in november van de pers. Ook putte hij uit literatuur, die in het boek wordt genoemd en maakte hij zelf schetsen van overzichtskaartjes om de begrijpelijkheid van de hoofdstukken over de netontwikkeling te vergroten.

In de inleiding lezen we hoe rond 1965 de economische situatie in de Bondsrepubliek Duitsland zeer gunstig is. Deze welvaart straalde ook af op Nederland. Logisch gevolg was dat de verkoop van auto's een vogelvlucht nam en het daarom steeds drukker werd op straat.


Dit leidde al snel tot een tekort aan verkeersruimte welke buiten de bebouwde kom nog wel was op te lossen door de aanleg van meer snelwegen, maar in de steden al gauw een probleem begon te vormen. Grote steden als Parijs. Londen en New York waren al overgaan op het ondergronds brengen van stadsspoorwegen, en de opheffing van het bovengrondse tramverkeer waardoor ruimte voor de auto ontstond. Daarnaast bleef het wel noodzakelijk buslijnen in stand te houden. Ook in Berlijn en Hamburg werd deze ontwikkeling na 1945 voortvarend aangepakt. Steeds meer andere steden met hetzelfde ruimtegebrek volgden dit voorbeeld zoals Lissabon, München, Nürnberg, Stockholm en Wenen.

Al gauw bleek dat de aanschaf van metromaterieel kostbaar was en de levertijden lang. Bovendien ontstond de gedachte dat het toelaten van steeds meer autoverkeer in de stad ten koste zou gaan van het leefklimaat en dierbare historische objecten. Nieuwe plannen ontstonden over het terugdringen van autoverkeer en het creëren van meer ruimte voor tramverkeer, geschikt voor bovengronds alsmede ondergronds. Moderne lagevloertrams in autovrije binnensteden bleken tegen aanzienlijk lagere investeringen de beoogde effecten evengoed te kunnen bereiken. En dan gaan de ontwikkelingen snel, te beginnen met Keulen, als snel gevolgd door andere agglomeraties in Duitsland. Zij komen in het boek alle aan bod.

Ook Nederland kon niet achterblijven, denk aan Den Haag waar de HTM een semimetroplan ontwikkelde, wat tegenwoordig bekend staat als Randstadrail. Amsterdam ontwikkelde zich ook en creëerde de Amstelveenlijn, die zo het zich laat aanzien zijn langste tijd als stadtbahn gehad heeft. In Rotterdam dook in de jaren 50 het plan op een tramtunnel onder de Maas te bouwen. Vele jaren en vele vergaderingen van de gemeenteraad later werd de Metro ontwikkeld

In het boek metrotrams worden de belangrijkste systemen min of meer uitvoerig beschreven met de nadruk op Nederland, Duitsland en België. Vergelijkbare systemen in andere landen worden summier behandeld. De auteur heeft dan ook niet de intentie volledig te zijn, hij is lang niet overal zelf geweest. Naast de beschrijvingen en overzichtskaartjes wordt in een apart deel het ingezette materieel beschreven, variërend van ( al dan niet) aangepaste trams via speciaal ontwikkelde metrotrams met hoge vloer naar voertuigen met lage vloer. Ook hierbij is schrijver niet volledig, maar heeft wel gestreefd naar een zoveel mogelijk compleet beeld van wat er in bijna 50 jaar op Stadtbahngebied is gebeurd.

Herman is een begenadigd schrijver en zijn teksten lezen vlot en begrijpelijk. Ook aan de foto's zijn hoge eisen gesteld en deze zijn nagenoeg alle van uitstekende kwaliteit, een wat minder scherpe zwart-wit foto uit een ver verleden of een wat donkere afdruk daargelaten. Herman wil met zijn boek enige orde scheppen in de veelheid van verschijningsvormen van wat wij gemeenlijk Stadtbahn noemen. Lang heeft hij geworsteld met een titel voor het boek en kwam na lang beraad op de samenvattende term Metrotrams. Een oordeel over de materie laat hij hierbij aan de lezer over. Over het onderwerp waarop dit boek is gebaseerd zijn nauwelijks publicaties verschenen. Voor de liefhebber van trams en metromaterieel geeft het boek veel duidelijkheid en een goed beeld van de ontwikkelingen in het stadsvervoer door de jaren heen. Ik raad het boek dan ook van harte aan voor diegenen die hart hebben voor railvervoer.

Wilt u de inhoudsopgave en een aantal pagina's uit het boek bekijken. Download het pdf bestand: >> voorbeeld Metrotrams.pdf <<

Ruurd Berendes
Boekrecensies


Haags randstadrailmaterieel: HTM 4057 aan het eindpunt Plantage-Delft, 06-08-2015. Foto: Ruurd Berendes


De Rotterdamse versie van Randstadrail in de vorm van metrostel 5510. Prof. Meijersplein Rotterdam, 07-11-2014. Foto: Ruurd Berendes

naar boven