Bussen van Smit - Joure

Tachtig jaar carrosseriebouw

Titel: Bussen van Smit - Joure Boek
Auteur: Albert van Huizen
ISBN: 90 5994 088 1
Uitgeverij: Aprilis bv ©2005
Omvang: 212 pagina's, 24x29 cm, gebonden
Illustraties: vele honderden foto's waarvan de meeste in kleur
Prijs: € 29,90

 

In 1999 sluit busfabrikant Smit uit het Friese Joure zijn deuren. De positie van een onafhankelijke fabriek blijkt door de inmiddels sterk gewijzigde marktsituatie in de jaren '90 niet meer te handhaven. In 1996 wordt de fabriek overgenomen door Daf in Eindhoven. Dit zal de doodsteek worden voor het eens zo trotse bedrijf: DAF hevelt de activiteiten en personeel over naar Berkhof in Heerenveen en Valkenswaard waarmee het lot van de fabriek in Joure is bezegeld.

De Jouster fabriek heeft gedurende haar hele bestaansperiode een veelzijdige en kleurrijke ontwikkeling doorgemaakt. Tijd om hier eens een boek over te schrijven vond buskenner Albert van Huizen, en hij is hier m.i. uitstekend in geslaagd.

Voor wie Smit alleen kent van de semi-tourbussen van Westnederland gaat er met dit boek een wereld open. De luxe tourbussen die niet alleen in ons land maar ook ver over de grens bekend zijn, vormden jaren lang het bekendste product van het bedrijf.


In eigen land speelde Smit voortdurend een belangrijke rol met de ontwikkeling van de modernste autobussen door alert te zijn op nieuwe ontwikkelingen en steeds het comfort van de reiziger voorop te stellen. Smit kreeg van veel tourondernemers het vertrouwen zodat vrijwel alle busondernemingen in Nederland wel producten van deze bouwer hebben gehad. Nemen we daarbij de onafhankelijke positie en de echte familiestructuur in aanmerking dan wordt duidelijk dat de carrosseriefabriek Smit inderdaad bijzonder was.

Het boek verhaalt over de geleidelijke maar totale omwenteling in de busindustrie. De aanvankelijk nog ambachtelijk werkende bouwers zoals Smit die in 1917 begon met een rijtuig- en wagenmakerij, zijn inmiddels vrijwel alle vervangen door enkele grote busfabrikanten met een uitgekiend productieprogramma van sterk gestandaardiseerde voertuigen, zoals daar zijn de Ambassador van Berkhof. Omstreeks 1950 waren er nog een kleine 100 bedrijven met een regelmatige productie van bussen, vijftig jaar later waren er dat nog maar vier.
Na een korte geschiedschrijving over het bedrijf komt het produceren van de vele honderden autobussen uitgebreid aan de orde, waarbij de tekst wordt verluchtigd met vele foto's waarvan de meeste in kleur. Opvallend zijn de prachtige carrosserieën met veel chroom en een onbeperkt aantal kleurstellingen van de vele busbedrijven.

Speciale hoofdstukken zijn gewijd aan de bouw van ambulances, winkelwagens, vrachtauto's en verhuiswagens, een nevenactiviteit van Smit, maar zeker niet onbelangrijk. In een apart artikel wordt belicht wat er is overgebleven in dit land aan Smit-producten zoals campers, winkelwagens en museumbussen. Er vaart zelfs een rondvaartboot met Smit-opbouw!

Het boek eindigt met een overzicht van de carrosseriemodellen. Waar het bij veel openbaar-vervoerboeken aan ontbreekt besluit dit boek met een overzicht van door Smit gebouwde autobussen, gerangschikt per fabrikant en chassistype. Completer hadden we het ons niet kunnen wensen. Het boek 'Bussen van Smit Joure' is een waardevolle aanvulling voor onze boekenkast vol openbaar vervoer-uitgaven. Hulde voor de auteur.

Ruurd Berendes
Boerecensies

Smit LAB 17
Tijdens de IAS busshow in 1987 fotografeerde Ruurd Berendes op 21 augustus dit busje van het Noordelijk Busmuseum. oorspronkelijk de LAB 17 uit Leeuwarden, gebouwd in 1968.

Smit 65
Voor de Zuid-Westhoek bouwde Smit in 1964 deze 70, een Scania Vabis.

Smit 65
In 1962 werd deze Bussing afgeleverd aan de firma White Cars in Heerlen onder wagennummer 60.

naar boven