NZH Tussen tram en bus

Van boedapester tot Bolramer

Titel: NZH Tussen tram en bus
Auteur: Ad van Kamp
ISBN: 9072721082
Uitgeverij: Adriaan Hagenaar  ©2003
Omvang: 116 pagina's, 23x25 cm, harde kaft
Illustraties: ca 130 zwart-wit foto's
Prijs: € 19,95
De heer van Kamp kennen wij al van de volgende boekwerken:
De Bollenlijn
De Gele tram
De Haagsche tram
Vaarwel Blauwe tram
Retourtje Wassenaar
Op het spoor van de Blauwe tram deel 1 en 2
Toen de tram nog reed in Leiden

Hoewel een tramman in hart en nieren kon de auteur, die zijn sporen verdiende bij de restauratie van NZH rijtuig B 412 van 1976 tot 1984 in Voorburg, en medewerker is bij het bedrijfsmuseum van de NZH niet om de komst van de autobus heen. Veel materiaal kwam hem ter beschikking door het uitgebreide fotoarchief van het NZH-museum aan de Leidsevaart.
In het boek wordt in woord, maar vooral in beeld weergegeven hoe de tram plaats moest maken voor de autobus. De metamorfose van het grootste interlokale trambedrijf naar een bedrijf met uitsluitend autobussen: Connexxion.

Het boek start met de laatste beelden van het trambedrijf van NZH met wat vermoeid ogende tramwagens. Tevens het voorzichtige begin in 1932 met de eerste NZH-autobussen op de lijn Purmerend- Graft de Rijp. De diverse materieelsoorten op busgebied passeren de revue, zoals de opleggerbussen, de Fordjes en Citroëns, Scania's en andere vooroorlogse bustypen. Royaal wordt stilgestaan bij de robuuste Crossleybus en zijn opvolger, de bolramer. Hierna volgen nog een aantal naoorlogse typen, waaronder de Leyland 1000. Over de MB 200 zwijgt het boek in alle talen, overigens een bewuste keus van de auteur die het boek wil eindigen bij de komst van de gele autobus (wellicht een idee voor een vervolg?).

Het boek is weer een heerlijk stukje nostalgie. Telkens weer valt het uw recensent op dat het vroeger zo vredig en rustig was in Nederland. Wat is er toch overgebleven van ons mooie kikkerlandje, waar rijdend personeel tegenwoordig dagelijks wordt bedreigd, bespuwd en af en toe wordt neergestoken? Ontzag was er voor de conducteur, en op de aan het balkon meeliftende belhamel na werd er keurig voor de dienst betaald. En dan dat verkeer: de Ford Taunus, de Corsair, de Kever en de Renault 4. En let ook op het straatmeubilair, zoals de oude abri's, lantaarnpalen en verkeers- en reclameborden. Met een zucht sloeg ik het boek, dat ik in een keer heb uitgelezen dicht, overigens met kramp in de handen want het brede formaat en gewicht van het boek bezorgden me wel wat spierpijn! Maar voor alle hobbyisten: zorg dat u dit prachtige boek in uw bezit krijgt!

Ruurd Berendes
Boekrecensies