Met de LAB op stap

Historie van het Leeuwarder Autobedrijf 1920 - 1970

Titel: Met de LAB op stap
Auteur: Jan Velstra
ISBN: 9789033006470
Uitgeverij: Friese Pers Boekerij ©2008 - www.noordboekwinkel.nl
Omvang: 128 pagina's, A-4 formaat, harde kaft
Illustraties: meer dan 100 waarvan een gedeelte in kleur
Prijs: € 24,95

Over het Leeuwarder Auto bedrijf (en niet autobusbedrijf, zoals vele menen), is nog weinig gepubliceerd. Alleen het Noordelijk busmuseum houdt de herinnering aan dit bedrijf levend doordat het autobus 17, een Daf-Smit uit 1968 bewaard heeft in het museum in Winschoten.

In 1920 legde Kimp te Leeuwarden op een verkoping in Groningen de hand op een Duitse legerbus waarmee hij arbeiders van een fabriek te Franeker ging vervoeren. Dit legde uiteindelijk de grondslag voor de LAB. De Opelbus ging overigens bij de Pun (Groningen) in vlammen op. Voor een zondagsrit naar Groningen betaalde voetbalvereniging Frisia in dat jaar 40 gulden plus fl 1,20 voor de tol. In 1923 reed de LAB al op Ameland, wat wilde zeggen tot de aanlegsteiger te Holwerd. Na de oorlog heeft de LAB een zeer levendig tourbedrijf ontwikkeld dat praktisch geheel West-Europa omvatte, terwijl ook veel dagtochten werden gemaakt. Van visclub 'los van 't wijf' tot een tocht met de plaatselijke gymnastiekvereniging naar een sportevenement.


Jan Velstra deed een uitgebreid onderzoek naar de geschiedenis van dit verdwenen bedrijf, in eerste instantie overgenomen door de LABO (die kort daar voor was ingelijfd door N.S.) en per 1 januari 1971 overgegaan in de fusie tot FRAM. De Friese Pers Boekerij nam het initiatief een rijk geïllustreerd boek uit te brengen over dit leuke bedrijf. Naast een complete geschiedschrijving over de LAB zijn vele anekdotes beschreven en wordt het boek afgesloten met een complete inventarisatie van de autobussen die ooit voor de LAB reden.

Jan Velstra was als kind al gefascineerd door autobussen. Net als uw recensent woonde hij tegenover een bushalte waardoor de interesse werd gewekt en dit resulteerde in een steeds groeiende collectie knipsels, tekeningen en advertenties van het busbedrijf. Nadat hij zijn eigen bedrijf beëindigde legde de heer Velstra zich toe op het verzamelen van alles dat met de LAB te maken had. In buskringen raakte hij bekend als de man die alles van de LAB wilde weten waardoor hij van alles kreeg aangereikt voor zijn verzameling.

Het boek bestaat uit twee delen. Het eerste deel vertelt de historie van het bedrijf. Naast zwart-wit en kleurenfoto's van het wagenpark is het boek rijk geïllustreerd met advertenties, afbeeldingen van bushaltes, reclame, folders, curiosa, briefwisselingen en logo's van het bedrijf. Ook het prachtige glas in loodraam van de vestiging in Bolsward staat paginagroot afgebeeld.
Deel twee van het boek geeft een overzicht van alle bussen die ooit dienst deden, afgesloten met een handig wagenparkoverzicht, iets wat de meeste busboeken vaak moeten ontberen.

Hoewel het boek natuurlijk vooral kopers zal aantrekken die de LAB zelf hebben meegemaakt is de uitgave ook een herinnering aan de tijd dat je op schoolreis ging en je op de terugweg onder de banken verstopte. De bus bracht je naar allerlei bestemmingen en was ook weer je gids terug naar je vertrouwde omgeving. Vanuit deze optiek is een bus meer dan alleen een brok techniek. Het roept beelden op uit je verleden en neemt je mee terug in de tijd. Het boek geeft ook een goed beeld van de ontwikkeling van de autobus, van eenvoudige neusbus op vrachtwagenchassis tot de comfortabele touringcar van Smit Joure. We bevelen het u dan ook van harte aan. De geschiedschrijving van de vele busbedrijven in Nederland is weer een stapje verder gekomen. Hulde voor de samenstellers!

Ruurd Berendes
Boerecensies